Tylko zalogowani mogą dodawać posty w shoutboksie.
2008912 Unikalnych wizyt
W systemach Unix oraz w systemach uniksopodobnych polecenia są często programami uruchamianymi z wiersza poleceń powłoki systemowej. Często różne powłoki mają dodatkowo wbudowane własne implementacje niektórych poleceń; np. zawierają wersję polecenia dostępnego jako /bin/echo. To, która wersja polecenia będzie wykonana domyślnie zależy od tego, która powłoka jest używana oraz od konfiguracji systemu. Podstawową powłoką większości systemów Unix jest Bourne shell dostępna zwykle jako /bin/sh lub /usr/bin/sh, jednak częściej w pracy interaktywnej używa się wywodzących się z niej, bardziej rozbudowanych powłok takich jak bash, Korn shell, Z shell, czy też spokrewnionych C shell i tcsh, z nowszych popularność zyskuje fish (en). Większość powłok może być także używana jako języki skryptowe, co pozwala użytkownikowi na wykonywanie rozbudowanych poleceń wykorzystujących wiele programów oraz pisanie skryptów automatyzujących często wykonywane czynności. Za pomocą mechanizmów potoków i kolejek można w łatwy sposób przekazywać dane pomiędzy wieloma programami tworząc z nich bardziej skomplikowane narzędzia.
Zestaw najważniejszych poleceń:
a) Zarządzanie plikami i systemem plików
* cat r11; wypisywanie i łączenie plików
* chattr r11; ustawianie dodatkowych atrybutów dla systemów plików ext2/ext3
* chgrp r11; zmiana grupy pliku
* chmod r11; zmiana praw dostępu do pliku
* chown r11; zmiana właściciela/grupy pliku
* cd r11; zmiana bieżącego katalogu, użyty bez argumentów powraca do katalogu domowego
* cp r11; kopiowanie plików
* df r11; wypisywanie wolnej przestrzeni zamontowanych systemów plików
* du r11; wyświetla ilość miejsca zajmowanego przez pliki/katalogi
* file - ustalanie typu danych zawartych w pliku
* find r11; przeszukiwanie systemu plików
* fsck - sprawdzanie integralności systemu plików
* getfacl r11; odczytuje prawa dostępu z list ACL
* ln r11; tworzenie dowiązań twardych i symbolicznych (patrz niżej)
* lndir - tworzenie dowiązań do wszystkich plików w katalogu
* ls r11; listowanie zawartości katalogu
* lsof - wyświetlanie listy otwartych plików, oraz używających ich programów
* mkdir r11; tworzenie katalogów
* mkfifo - tworzenie kolejek
* mount r11; montowanie urządzeń/zasobów w systemie plików (patrz niżej)
* mv r11; przenoszenie/zmiana nazwy pliku
* pwd r11; wydruk aktualnego katalogu
* rcp -transfer plików na zdalny host
* rm r11; usuwanie plików
* rmdir r11; usuwanie katalogów
* scp - transfer plików bezpiecznym kanałem, SSH, na zdalny host
* setfacl r11; ustawia prawa dostępu list ACL
* split - dzielenie pliku na kawałki
* touch - zamiana daty ostatniej modyfikacji, lub dostępu do pliku bądź utworzenie pustego pliku
* umount r11; odmontowanie zasobu z systemu plików (patrz mount)
* unlink r11; wywołanie systemowe, usuwanie pliku lub katalogu
b) Zarządzanie procesami
* anacron - wykonanie polecenia raz na jakiś czas
* at - jednorazowe wykonywanie polecenia w określonym czasie
* chroot - uruchomienie programu ze zmienionym katalogiem głównym
* cron - regularne uruchamianie programów w określonym czasie
* fg r11; przeniesienie procesu uruchomionego w tle na pierwszy plan
* kill r11; przekazanie sygnału do procesu (domyślnie usunięcie wskazanego procesu)
* killall - zakończenie wykonywania wszystkich procesów o podanej nazwie
* ps r11; pobieranie informacji o aktywnych procesach
* top r11; wyświetla najważniejsze procesy
* watch - monitorowanie wyniku polecenia
c) Zarządzanie użytkownikami i systemem
* halt r11; zatrzymywanie systemu
* passwd r11; zmiana hasła
* su r11; logowanie na konto innego użytkownika (patrz niżej)
* sudo r11; uruchomienia aplikacji z uprawnieniami root
* useradd, lub adduser - dodaje nowego użytkownika
* w r11; podobnie jak who, jednak zawiera więcej informacji
* who r11; wypisanie listy zalogowanych użytkowników wraz z dodatkowymi informacjami o nich
* whoami r11; pokazuje bieżący efektywny uid, czyli identyfikator użytkownika, z którego prawami działamy
* userdel - usuwa użytkownika
d) Przetwarzanie tekstu
* cut r11; wycina określone znaki z wejścia (zazwyczaj z pliku)
* grep r11; wypisywanie linii pasujących do wzorca
* head - wypisanie pierwszych 10 linijek tekstu
* more r11; rozwinięcie o sterowanie strumieniem
* tail r11; wypisanie ostatnich 10 linijek tekstu, także używane w diagnostyce (patrz niżej)
* tee r11; wypisywanie danych wejściowych na standardowe wyjście i do dowolnej liczby plików
* vi r11; edycja plików tekstowych
e) Operacje wejścia/wyjścia
* echo r11; druk na standardowe wyjście
* printf - bardziej rozbudowane polecenie drukujące na standardowe wyjście.
* read - wczytanie znaków z terminala
f) Inne
* clear r11; wyczyszczenie konsoli/terminala
* mail r11; zarządzanie pocztą
* man r11; podręcznik elektroniczny
* startx r11; uruchomienie środowiska X Window System
* test - sprawdzanie typów plików i porównywanie wartości
Operatory (bash)
* && - wykonaj jeśli poprzednie polecenie zakończyło się sukcesem, np. `./configure && make bzImage`
* ; - bezwzględne wykonanie, np. `clear ; echo -e "Fajnie!"`
* > - przekierowanie standardowego wyjścia (czyli to co program wypisze w konsoli) do pliku, np. `cat /proc/cpuinfo > ~/cpuinfo.txt`
* < - przekierowanie do standardowego wejścia, np. `cat < /proc/cpuinfo`, jednak w efekcie to to samo co `cat /proc/cpuinfo` (w pierwszym przypadku dane wejściowe to plik skierowany na standardowe wejście, w drugim parametr przekazywany do programu, który znajduje, otwiera i czyta plik)
* | - skierowanie standardowego wyjścia do potoku, który obsłuży program trzeci, np. `cat /etc/hosts | grep "192.168.0." | awk {print $1}`
* `komenda` - wykonanie polecenie bashowego w trakcie wykonywania poprzedniego polecenia, np. `clear && echo -en "\033[1;31mInformacje o procesorze:\033[1;0m\n`cat < /proc/cpuinfo`\n"` - należy zwrócić uwagę na operator "`", przerywa on na chwilę działanie skryptu, wykonuje polecenie `cat` i kieruje standardowe wyjście w miejsce operatorów ``. Parametry programu echo - \033[y;xxm ustawiają kolory - y to kolor tła, x to kolor napisów.
Przykłady łączenia kilku poleceń
$ su -c "mount -t smbfs //inny_komputer/share /mnt/net_share; cp -r /mnt/net_share /home/uzytkownik/dane; chown uzytkownik:users -r /home/uzytkownik/dane; umount /mnt/net_share" r11; Podane polecenie skopiuje zawartość udostępnionych zasobów z inny_komputer, nada im odpowiednie prawa dostępu i potem odmontuje zasoby sieciowe. Wszystko jest wykonywane z poziomu roota, gdyż domyślnie tylko on może montować partycje i zasoby innych komputerów.
Portal
